Türk edebiyatında polisiye roman ve Sultan Abdülhamit’in polisiye tutkusu | Radyo BALFM

Radyo BALFM

Türk edebiyatında polisiye roman ve Sultan Abdülhamit’in polisiye tutkusu

26.03.2021
47

Polisiye ve dehşet edebiyatı Türkiye’de son vakitlerde epeyce geniş bir okur kitlesi kazandı. Çok satan ve okunan çeşitlere baktığımızda bunu …

Türk edebiyatında polisiye roman ve Sultan Abdülhamit’in polisiye tutkusu

Polisiye ve dehşet edebiyatı Türkiye’de son vakitlerde epeyce geniş bir okur kitlesi kazandı. Çok satan ve okunan çeşitlere baktığımızda bunu açıkça görüyoruz. Polisiye romanda düzgün müellifler baş göstermektedir.

Ahmet Ümit, Osman Aksu, Elçin Poyrazlar yazdıkları yapıtlarla kitapseverler tarafından ilgiyle takip edilmektedirler.

Osmanlı periyodunda bilhassa Tanzimat dönemi edebiyatçılarına baktığımızda Ahmet Mithat Efendi’nin önde geldiğini görebiliriz.

SULTAN ABDÜLHAMİT’İN POLİSİYE MERAKI

Osmanlı Devleti’nin devrik Sultanı İkinci Abdülhamit’in polisiye merakı hepimizin malumu. Sultan Abdülhamit İngiliz müellif Sir Arthur Conan Doyle’ye deta hayrandı ve kitaplarının çevrilmesi için büyük uğraş verdiğini belirtelim. Sultan Abdülhamit, birden fazla vakit odasına çekilir ve iştahla polisiye roman okurdu.

SHERLOK HOLMES’İN MÜŞAHEDE YETENEĞİ

Sherlok Holmes, Arthur Conan Doyle’un yarattığı Britanyalı hayali dedektiftir. Sherlock Holmes, dedektif kahramanlar içerisinde tahminen de en meşhur olanıdır. Olayları müşahede yoluyla çözmesi ile ünlüdür.

HAFIZALARA KAZINAN KARAKTER

Muharririn yarattığı bu hayali karakter çabucak herkesin hafızasına çivi üzere çakılmıştır. Sherlok Holmes, sinemalara, dizilere bile husus olmuştur.

GÜNÜMÜZDE POLİSİYE

Polisiye roman denilince aklımıza  Agatha Christie, Sherlok Holmes’in müellifi Sir Arthur Conan Doyle, Edgar Allan Poe’yi hatırlarız. Yapıtları pek çok lisana çevrilen, elden ele dolaşan kitaplarıyla günümüzde bile hala büyük bir tutkuyla okunmaktadırlar.

EDEBİYATIMIZDA ÖRNEKLER

Ülkemizde de bu tıpta uygun eserler veriliyor. Bilhassa Ahmet Ümit’in yazdığı kitaplar harikulade ilgi görüyor ve tabir-i caize ekmek peynir üzere satıyor.

BAŞKOMSER NEVZAT

Ahmet Ümit’in yarattığı efsane karakterinin ismi da Başkomser Nevzat’tır. Kitaplarını okuyanlar Başkomser Nevzat’ı çok yakından tanırlar.

Yardımcıları Ali ve Zeynep’le cinayetleri çözen, katillerin peşine düşen Başkomser Nevzat, Ahmet Ümit’in efsanevi karakterlerindedir.

CİNGÖZ RECAİ

Bütün bunlardah bahsederken Peyami Safa’nın Server Bedi mahlasıyla yazdığı, muharrir Arsen Lüpen’den esinlediği efsanevi hırsız Cingöz Recai’yi de unutmayalım.

Cingöz Recai’nin maksadında zenginler vardır. Daima onların baş belasıdır ve paralarını çalar. Cingöz Recai, yoksulun, fukaranın ve fakirin babasıdır onlara asla ziyan vermez.

Sinemadan bir sahne

TEKRAR BEYAZ PERDEDE

Sinemaya de uyarlanan Cingöz Recai’ye Türk sinemasının usta ismi Ayhan Işık hayat vermiştir. Polis Rıza’yı ise Abdurrahman Palay canlandırdı. Cingöz Recai, 2017 yılında direktör Onur Ünlü kamerasından tekrar beyaz perdeye taşındı. Cingöz Recai rolünde bu sefer sevilen aktör Kenan İmirzalıoğlu vardı.

GÜZEL VE KİBAR HIRSIZ

Güzel, nazik ve kurnaz olan Cingöz Recai, pek çok kesim tarafından günümüzde bile ilgiyle okunmaktadır.

Müellif Ahmet Ümit

DÜŞMAN KAZANAN BİR KANUN BEKÇİSİ

Ahmet Ümit’in birden fazla kitabında Başkomser Nevzat’a rastlarız. Sonlu, asabi ve işinin ehli olan Nevzat, katillerin,kanun tanımazların adeta baş belasıdır. İşte bu özelliğinden ötürü da fazla düşman kazanmaktadır Başkomser Nevzat.

Başkomser Nevzat ile tanışmadıysanız çabucak elinize bir Ahmet Ümit kitabını alın.

Nacizane tavsiyelerim: Kukla, Patasana, Beyoğlu Rapsodisi, Sultanı Öldürmek, İstanbul Anısı….

Yapıtları milyonlarca kişi tarafından okunan polisiye kitaplarının sevilen ismi Agatha Christine

YÜKSEK TEMPOLU KİTAPLAR

Öte yandan Osman Aysu’nun yazdığı polisiye romanlar da okurlar tarafından büyük bir beğeni ile okunuyor.

Bunun yanında gazeteci muharrir Elçin Poyrazlar’ı da unutmamak lazım. Poyrazlar da kaleme aldığı yüksek tempolu yapıtlarıyla isminden sıkça kelam ettiriyor.

Osman Aysu

ŞİİRDE POLİSİYE…

Romanda polisiyeden bahsettik.

Pekala, ülkemizde polisiye şiir örnekleri var mı?

Evet var!

Türk şiirinin usta şairi Atilla İlhan’ın yazdığı, Ahmet Kaya’nın eşsiz yorumuyla notalara dökülen Cinayet Saati’ni hatırlatalım. Cinayet Saati edebiyatmızda bugüne kadar yayınlanan tek polisiye şiir örneği olduğunu belirtelim.

İşte o şiir…

Atilla İlhan

CİNAYET SAATİ

Haliç’te bir vapuru vurdular dört kişi

Demirlemişti eli kolu bağlıydı ağlıyordu

Dört bıçak çekip vurdular dört kişi

Yemyeşil bir ay gökte dağılıyordu

Meczup Cafer İsmail Tayfur ve şaşı

Maktulün on beş yıllık arkadaşı

Üçü kamarot öteki aşçıbaşı

Dört bıçak çekip vurdular dört kişi

Cinayeti kör bir kayıkçı gördü

Ben gördüm kulaklarım gördü

Vapur kudurdu kuduz üzere böğürdü

Hiç biriniz orada yoktunuz

Demirlemişti eli kolu bağlıydı ağlıyordu

On üç damla gözyaşını saydım

Şafak nabız üzere atıyordu

Sarhoştum Kasımpaşa’daydım

Hiç biriniz orada yoktunuz

Haliç’te bir vapuru vurdular dört kişi

Polis katilleri arıyordu

Meczup Cafer İsmail Tayfur ve şaşı

Üzerime yüklediler bu işi

Sarhoştum Kasımpaşa’daydım

Vapuru onlar vurdu ben vurmadım

Cinayeti kör bir kayıkçı gördü

Ben vursam kendimi vuracaktım

Kitap sayfası için irtibat:

ergul.tosun@ensonhaber.com

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.