Kaçış Rampası: Susarak konuşan hikayeler | Radyo BALFM

Radyo BALFM

Kaçış Rampası: Susarak konuşan hikayeler

20.11.2020
194

Hikaye Gizem Gökgül Hikaye evrakı 2017 Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri’nde “Dikkate Değer” bulunan Halil Yörükoğlu’nun ‘Kaçış Rampası …

Kaçış Rampası: Susarak konuşan hikayeler

Hikaye Gizem Gökgül

Hikaye evrakı 2017 Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri’nde “Dikkate Değer” bulunan Halil Yörükoğlu’nun ‘Kaçış Rampası’ isimli birinci hikaye kitabı bu kasım ayında Sel Yayıncılık tarafından yayımlandı. Eser, yalın bir lisan ancak his açısından ağır bir anlatımla kaleme alınmış on yedi hikayeden oluşuyor. İçe dokunan bu hikayelerin en dikkat cazip yanlarından biri, muharririn içerik ve biçim ortasında kurmayı başardığı istikrar.

Kitabın isminden varsayım edilebileceği üzere, hikayelerin genel izleği “kaçış”. Ana karakterin daima bir erkek olduğu bu hikayeler, erkek olabilme ağrısını/ağırlığını işliyor. Bir yahut birden fazla bayanın eşlik ettiği bu erkeklerin hikayelerinde, kendini/sevgiyi arayış ve kendinden/hayatından kaçış bir ortada yer alıyor. Bu erkeklerin en konuşkanı bile sessiz özünde; abartılı yansıları, gürültülü cümleleri yok. Anlatmaktan çoktan vazgeçmiş, kendi içine sıkışmış, kendi içinde kendine yer açmaya çalışan tezsiz bireyler. Bu bireyler hayatlarındaki eğreti duruşlarıyla bazen öbür biri, öteki bir öykünün kahramanı olmayı düşlüyor: “Başkalarına ilişkin tarihleri giyiniyorum.” Okur bazen de, kendisini bir hayvanın düşünde yahut intikamında ya da siyaset yapmadan politik olabilen bir kıssada bulabiliyor. Ve “Kaç Kıssa Çıkar Bir Balık Karnından” üzere büyülü gerçekçiliğe göz kırpan ve Bilge Karasu’nun “Avından El Alan” hikayesiyle akraba sayılabilecek masalsı bir hikaye de kitabın incileri ortasında yer alıyor. Muharririn alakaları ve hislerini sade ve samimi bir halde ele alış tarzınaysa, incecik bir melodram bulaşmış.

Kaçış Rampası, Halil Yörükoğlu, 79 syf., Sel Yayıncılık, 2020.

Müellif da karakterleri üzere küçük harflerle, bağırmadan kaygısını anlatıyor. Sıkıntısı zorlamadığından lisanı de zorlamıyor. Muharririn tek sorunu, kıssasını anlatmak. Karşımızda ne bir atölyeden çıkmış izlenimi veren, genel kabul görmüş kalıpların izinde bir kalem var; ne de süslü cümleler, deneysel bir üslup, deyiş bozma, kelam oyunları üzere yollara başvurarak farklı bir lisan bulma “çabası” ile kendisini metinde çok fazla hissettiren bir “yazar (kimliği)” var. Yazarınki daha çok, bizatihi üzere duran doğal ve akıcı bir hikâyeleştirme stili. Lakin, doğal ve akıcı olmaya çalışırken takılabileceği bir taş olan “sıkıcı olma” halini de muvaffakiyetle defediyor, zira gündelik konuşma lisanını denetimsizce yahut hoyratça kullanmıyor. Bilakis, bazen gündelik lisanın içinden birkaç sözlük derin bir cümle çıkarıp, adeta şapkadan tavşan çıkarmışçasına, okuru şaşırtabiliyor. İşte tam da böylesi anlarda okurunu hislerinden vuruyor. Zati okuma tecrübesini de bu türlü sıradan anların içindeki sıradışıyı görmemize imkân tanıyan eserler manalı kılmıyor mu?

Müellif, hikayelerinde durum tespitleri, genellemeler yahut çıkarımlar yapmıyor; bunu yapmayarak da, kendi kendini açıklayıp okuru saf dışı bırakmıyor. Okurun his ve fikir dünyasına alan açıyor. Hayatın boşluklarını okurla birlikte doldurmayı tercih ediyor; muharririn bir hikayesindeki cümlesiyle tabir edersek: “Belki de ben o denli dışarı çıkınca açtığım boşluktan öbürleri da geçecekti.” Hikayelerde “Bir derdim var, acı çekiyorum, yalnızım” diye bağıran kocaman tabirler, okuru ikna etmek için lafı uzatan fazlalıklar, altı çizilesi veciz kelamlar yahut afili betimlemeler, benzetmeler yok. Müellif, okura karşı aldığı dilsel arayı, sessiz sözlerine yedirdiği derinlikle aşarak, kurmacada sıkıntı bir kıvamı tutturmuş oluyor.

Muharririn kendi ülkesindeyken yazdığı lakin diğer bir ülkedeyken üzerinde çalışıp son halini verdiği bu hikayeler, müellifin bir manada (tek sabit) yurdu. Ülkesinden ve lisanından kilometrelerce uzaktayken, bu uzaklığa karşın ve bu uzaklık sayesinde kendi ana lisanından özgün bir lisan çıkarabilmesi, lisanı yurt edindiğinin bir nevi ispatı niteliğinde. Meskene dönmeye ve meskenden kaçmaya duyulan hasret de, hikayelerindeki hem kendini arayan hem de kendinden kaçan ve bunu yaparken sık sık “sınırları” zorlayan erkek profiliyle örtüşüyor. “İçinde olduğum meskenler, sokaklar, kentler yetmiyor.” / “Parmağımla ne kadar kolay sonları aşmak.”

Birbirlerini tematik olarak bütünleyen hikayelerden oluşan bu birinci kitap, akıcı ve etkileyici lisanıyla, müellif ile okurları ortasında uzun soluklu bir bağlantının başlangıcını ve müellifin daha da sıkı dokunmuş hikayeler yazacağını muştular nitelikte.

ETİKETLER: , , , ,
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.